ρωπαϊκὸς πόλεμος. Φαίνεται ὅτι ὁ Γουλιέλμος ἐθεώρει βεβαίαν τὴν σύμπραξιν τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Γερμανίαν. Εἶχεν ἀποσπάσει ὑπόσχεσιν παρὰ τοῦ Κωνσταντίνου; Ἄγνωστον. Πάντως ὁ Στρέϊτ βεβαιώνει ὅτι ἐδήλωσεν εἰς τὸν αὐτοκράτορα «νὰ μὴ πλανᾶται ὑπολογίζων ἐπὶ τῆς Ἑλλάδος, ἥτις, ὡς κράτος ναυτικόν, δὲν ἠδύνατο νὰ εὑρεθῇ ἀντιμέτωπος τῆς Μεγάλης Βρεττανίας».
Γουλιέλμος: Ἡ Ἀγγλία δὲν θὰ ἐπέμβῃ.
Στρέϊτ: Μὲ συγχωρεῖ ἡ ὑμετέρα αυτοκρατορικὴ μεγαλειότης ἀλλ’ ἡ Ἀγγλία θὰ ἐπέμβῃ».
Ὁ Βενιζέλος δεν μετέσχεν εἰς τὰς συνομιλίας ἐκείνας. Δὲν ἐδέχθη ἐκμυστηρεύσεις τοῦ αὐτοκράτορος, δὲν τοῦ ἐζητήθη τίποτε, οὐδὲν ὑπεσχέθη. Συνεκέντρωσε τὰς ἐνεργείας του εἰς τὴν Χῖον καὶ Μυτιλήνην, ἐπεκαλέσθη τὴν εὐμένειαν τοῦ Γουλιέλμου καὶ ἔκαμε τὴν ἑξῆς πρότασιν πρὸς τὸν ἀρχικαγκελλάριον τῆς Γερμανίας:
«Ἡ Ἑλλάς, εἶπεν ὁ Ἕλλην πρωθυπουργός, θεωρεῖ ὁριστικῶς ρυθμισθὲν τὸ ζήτημα τῶν νήσων. Ἐὰν ὅμως, μεσολαβούσης τῆς Γερμανίας, ἡ Τουρκία ἐπρότεινεν εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ ἀναγνωρισθῇ πρὸς τὸν σουλτάνον ἐπικυριαρχία καθαρῶς ὀνομαστικὴ καὶ ἄνευ οὐσιαστικοῦ περιεχομένου, ἀναλαμβάνω (ὁ Βενιζέλος) νὰ ὑποστηρίξω πλησίον τοῦ βασιλέως Κωνσταντίνου τὰς τουρκικὰς προτάσεις. Θὰ ἀπητεῖτο τότε αὐστηρῶς ἀμυντικὴ συμμαχία Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας πρὸς ἐγγύησιν τῶν εὐρωπαϊκῶν κτήσεων τῶν δύο χωρῶν». [1]
Ὁ Μπέτμαν Χάλβεγκ εὑρῆκε τὸ σχέδιον ἐξαίρετον καὶ παρήγγειλεν εἰς τοὺς Γερμανοὺς πρέσβεις Κωνσταντινουπόλεως, Ἀθηνῶν, νὰ ἐργασθοῦν ὑπὸ τὸ πνεῦμα τοῦτο πλησίον τῆς Τουρκίας καὶ Ἑλλάδος προσφέροντες τὰς φιλικὰς ὑπηρεσίας τῆς αὐτοκρατορίας. Ἡ Γερμανία ἐζήτει νὰ κάμῃ συμμάχους της Ἑλλάδα καὶ Τουρκίαν μὲ τὸ ἀζημίωτον τῆς δευτέρας.
Ἀλλὰ τὸ ζήτημα τῶν νήσων εἶχε περιπλακῆ μὲ τοὺς ἀνθελληνικοὺς διωγμοὺς τῆς Θράκης, τοῦ Πόντου καὶ τῆς Μικρασίας.
Μέχρι τοῦ 1913 συνέβαιναν καταδιώξεις, σφαγαὶ καὶ ἀπελάσεις τῶν Ἑλλήνων ἐκ Τουρκίας, μὲ τὴν φανερὸν ἢ κρυφὴν ἐνοχὴν τῆς ὀθωμανικῆς κυβερνήσεως. Κατόπιν ὅμως τῶν δύο βαλκανικῶν πολέμων, τῆς ἐγκαθιδρύσεως τῆς νεοτουρκικῆς δικτατορίας καὶ τῆς διοικήσεως τοῦ τουρκικοῦ στρατοῦ παρὰ τῶν Γερμανῶν ὑπὸ τὸν στρατάρχην Λίμαν φὸν Σάνδερς, οἱ ἀνθελληνικοὶ διωγμοὶ ἔλαβον ἐντελῶς νέαν μορφὴν καὶ ἔκτασιν. Δὲν ἐπρόκειτο πλέον περὶ μεμονωμένων γεγονότων. Συστηματικῶς, ὑπὸ τὴν εὐθύνην
- ↑ Τηλεγράφημα Δ. Πανᾶ ἐκ Κωνσταντινουπόλεως τὴν 18ην Μαρτίου 1913 πρὸς ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν Ἀθήνας. Ε. Ντριώ. «Διπλωματικὴ Ἰστορία τῆς Ἑλλάδος» τόμος 5ος σελὶς 156. Τηλεγράφημα πρωθυπουργοῦ Βενιζέλου εἰς τὴν κυβέρνησιν, ἐκ Κερκύρας, τὴν 4ην Ἀπριλίου 1914. Ἐπιστολή Ε. Κ. Βενιζέλου ἐξ Ἀθηνῶν τὴν 9ην Φεβρουαρίου 1929 πρὸς Γ. Βεντήρην.
