«Ἡ Τουρκία θὰ φθάσῃ εἰς τὰ ἔσχατα, ἀκόμη καὶ μέχρι συρράξεως, διὰ νὰ ἀνακτήσῃ τὴν Χῖον καὶ Μυτιλήνην».
Ἡ Ἑλλὰς ἐζήτει νὰ κρατήσῃ τὰς νήσους, ἀποφεύγουσα τὸν πόλεμον.
Κατὰ τὰ μέσα Σεπτεμβρίου τοῦ 1913, ὁ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος εὑρίσκετο εἰς Λονδῖνον. Συνεπείᾳ τηλεγραφήματος τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν Πανᾶ, εἶδε τὸν Γάλλον πρεσβευτὴν Παῦλον Καμπών, ὅστις περιγράφει ὡς ἑξῆς τὴν συνομιλίαν:
«Ὁ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔκαμε παράπονα ἐναντίον τῶν μεγάλων Δυνάμεων, εἰς τὰς ὁποίας ἀποδίδει τὴν τουρκικὴν ἐπιθετικότητα. Ἐξέφρασε τοὺς φόβους του διὰ τὰς προθέσεις τῆς Τουρκίας, ἥτις συγκεντρώνει στρατεύματα ἔναντι τῆς Χίου. Ὁ Βασιλεὺς ἔστειλε δύο ἀντιτορπιλλικὰ εἰς τὰ παράλια τῆς νήσου. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ πράξῃ ἄλλο τι, ἐπειδὴ ὁ ἑλληνικὸς στόλος εὑρίσκεται εἰς τὰς δεξαμενάς.
Αἱ μεγάλαι Δυνάμεις, εἶπεν ὁ βασιλεύς, ὀφείλουν νὰ ὑπενθυμίσουν πρὸς τὴν Τουρκίαν ὅτι ἐπεφύλαξαν εἰς ἑαυτὰς τὸ δικαίωμα νὰ κανονίσουν τὸ ζήτημα τῶν νήσων».
Ἐν γένει ὁ βασιλεὺς ἐφάνη ἀνήσυχος καὶ διστακτικός, βασίζει δὲ τὰς ἐλπίδας του εἰς τὴν ἐπέμβασιν τῶν Δυνάμεων».
Αἱ Δυνάμεις περιωρίζοντο εἰς διπλωματικὰς ἐνεργείας. Ἡ Τουρκία ἠγόραζε τὸ βραζιλιανὸν θωρηκτὸν «Ρίον Ἰανέϊρον», ὁ δὲ πρέσβυς της εἰς Παρισίους ἔλεγε πρὸς τὸν πρωθυπουργὸν Ντουμέργκ:
«Δὲν ἀφήνομεν τὴν Χῖον καὶ Μυτιλήνην εἰς χεῖρας τῶν Ἑλλήνων. Θὰ τὰς ἀνακτήσωμεν διὰ παντὸς τρόπου».
Ἡ Ἑλλὰς ἔζησε μῆνας πυρετοῦ. Ὁ Βενιζέλος περιῆλθε τὰς εὐρωπαϊκὰς πρωτευούσας ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου 1913 μέχρι Φεβρουαρίου 1914. Παρουσίαζε σχέδιον ναυτικῆς ἐπιδείξεως καὶ χρησιμοποίησιν διεθνοῦς στόλου κατὰ τῆς Τουρκίας πρὸς ἐπιβολὴν τῆς ἀποφάσεως περὶ τῶν νήσων. Ἡ Ἀγγλία καὶ Γαλλία συνεφώνουν, ὑπὸ τὸν ὅρον συμμετοχῆς καὶ τῆς Γερμανίας. Ἀπὸ τὸ Βερολῖνον ἀπήντησαν:
«Ἀναλαμβάνομεν νὰ νουθετήσωμεν τὴν Τουρκίαν. Δὲν ἐπιθυμοῦμεν νὰ τὴν ἐκβιάσωμεν».
Εἰς τὴν γερμανικὴν πρωτεύουσαν ὁ Βενιζέλος ἔγινε τιμητικώτατα δεκτός, ἀλλ’ ἐτηλεγράφει πρὸς τὸν νέον ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν Στρέϊτ:
«Πρὸς τὸν καγκελάριον τῆς αὐτοκρατορίας καὶ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ἐξέθηκα τὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας εἶχα προηγουμένως ὑποβάλει εἰς τὸν σὲρ Ἐδουαρδ Γκρέϋ: Ἀφοῦ αἱ Δυνάμεις καθιέρωσαν τὴν οὐδετερότητα τῶν νήσων, ἔπρεπε νὰ τὰς ἀσφαλίσουν ἀπὸ τουρκικῆς ἐπιθέσεως. Ἐξέφρασα τὴν γνώμην καθ’ ἥν, ἂν ἡ Τουρκία δὲν συνεμορφώνετο μὲ τὰς ἀποφάσεις τῶν Δυνάμεων, θὰ ἀπέστελλον ἑκάστη ἀνὰ ἓν πολεμικὸν πλοῖον εἰς τὸ Αἰγαῖον πέλαγος διὰ νὰ ὑποστηρίξουν ἀποτελεσματικῶς τὰς θελήσεις των.
Τόσον ὁ Μπέτμαν Χόλβεγκ ὅσον καὶ ὁ Γιάγκωβ μοῦ ἀπήντησαν ὅτι
