ἐξωτερικῶν περιπετειῶν. Σημαντικὴ μεταξὺ τῶν δευτέρων ὑπῆρξεν ἡ εἰς Βερολῖνον ἐπίδοσις τῆς στραταρχικῆς ράβδου πρὸς τὸν βασιλέα Κωνσταντῖνον.
Ὁ αὐτοκράτωρ τῆς Γερμανίας Γουλιέλμος ἐζήτει νὰ καλύψῃ τὴν δυσμενῆ ἐντύπωσιν ἐκ τῆς ἥττης τοῦ τουρκικοῦ στρατοῦ, τὸν ὁποῖον ὠργάνωναν ἐπὶ δεκαετηρίδας Γερμανοὶ ἀξιωματικοί. Διὰ τοῦτο πρὸ πάντων ὠνόμασε τὸν βασιλέα τῶν Ἑλλήνων Γερμανὸν στρατάρχην. Μόλις ἐτελείωσεν ὁ βουλγαρικός πόλεμος καὶ ὑπὸ τίτλον οἰκογενειακῆς ἐπισκέψεως ὁ Κωνσταντῖνος ἐταξείδευσεν εἰς Βερολίνον.
Τὴν 24ην Αὐγούστου 1913 ὁ Γουλιέλμος ἐπέδιδεν εἰς τὸν Κωνσταντῖνον τὴν ράβδον τοῦ γερμανοῦ στρατάρχου. Ἡ τελετὴ διεξήχθη ἐντὸς ἰδιαιτέρας αἰθούσης τοῦ σιδηροδρομικοῦ σταθμοῦ τῆς Ἀνχάλτης. Μόνον στρατιωτικοὶ παρίσταντο. Δὲν προσεκλήθη οὔτε ὁ Ἕλλην πρέσβυς Ν. Θεοτόκης. Γραπταὶ προσφωνήσεις δὲν εἶχαν ἀνταλλαγῆ. Ὁ αὐτοκράτωρ ἐξεφώνησε πομπώδη λόγον. Ὁ Κωνσταντῖνος εἶπεν ὀλίγας εὐχαριστηρίους φράσεις.
Τὴν ἰδίαν ἑσπέραν εἰς τὰ ἀνάκτορα του Πότσδαμ, ὁ διευθυντὴς τοῦ πολιτικοῦ γραφείου τοῦ αὐτοκράτορος ὑπέβαλε πρὸς ἔγκρισιν τοῦ Ἕλληνος βασιλέως τὰ κείμενα τῶν πρωϊνῶν προσφωνήσεων. Ὁ Κωνσταντῖνος τὰ ἀνέγνωσε καὶ ἔθεσε τὴν ὑπογραφήν του. Τὴν ἑπομένην ἡ «Βορειογερμανικὴ Ἐφημερίς», ὄργανον τῆς πρωσσικῆς αὐλῆς, ἐδημοσίευε τοὺς δύο λόγους· ἀπαντῶν πρὸς τὸν αὐτοκράτορα ὁ βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων ἔλεγε:
«Δὲν διστάζω νὰ διακηρύξω μίαν ἀκόμη φοράν, ὑψηλοφώνως καὶ δημοσίᾳ, ὅτι αἱ νίκαι μας ὀφείλονται κατὰ πρῶτον λόγον εἰς τὴν ἀνδρείαν τῶν Ἑλλήνων στρατιωτῶν καὶ κατὰ δεύτερον εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς πολεμικῆς τέχνης καὶ τακτικῆς, τὴν ὁποίαν ἐγὼ καὶ οἱ ἀξιωματικοί μου ἀπεκτήσαμεν ἐν Βερολίνῳ εἰς τὸ ἀγαπητόν τοῦτο 2ον σύνταγμα τῆς φρουρᾶς, εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἀκαδημίαν καὶ μὲ τὰς σχέσεις μας πρὸς τὸ γενικὸν ἐπιτελεῖον τοῦ πρωσσικοῦ στρατοῦ».
Ἡ βασιλικὴ προσφώνησις ἔγινεν ἀφορμὴ διεθνοῦς σκανδάλου. Ὁ Κωνσταντῖνος παρουσιάζετο ὑμνητὴς τῆς Γερμανίας, καθ’ ἣν ὥραν ὁ στρατός του εἶχε Γάλλους ὀργανωτάς, οἱ δὲ πόλεμοι διεξήχθησαν μὲ γαλλικὰ χρήματα. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐπειλήθη κυβερνητικὴ κρίσις.
Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Γαλλίας Πισὼν ἐκάλεσε τὸν πρεσβευτὴν Ρωμάνον καὶ τοῦ ἐδήλωσε:
«Πρὸ πολλοῦ ἡ ρωσσικὴ κυβέρνησις μᾶς ἐπληροφόρησεν ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐξηπάτα τὴν Γαλλίαν καὶ ἦτο διατεθειμένη νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν τριπλῆν (γερμανικὴν) συμμαχίαν».
Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνησις ἠξίωσεν ἀπὸ τὸν βασιλέα νὰ μεταβῇ εἰς Παρισίους διὰ νὰ ἐξαλείψῃ τὴν ἐντύπωσιν τῆς περιφήμου ἀγορεύσεώς του. Ἄλλως θὰ παρητεῖτο.
Ὁ πρέσβυς Παρισίων Ρωμάνος ἀνεχώρησεν εἰς Φραγκφούρτην διὰ νὰ προπαρασκευάσῃ τὸν βασιλέα καὶ νὰ τὸν συνοδεύσῃ εἰς Γαλλίαν. Ὁ Κωνσταντῖνος ὁμολόγησε τὰ ἑξῆς:
