γήθη. Ἡ Ἑλλὰς παρουσιάζετο ὡς ἀντικαταστήσασα εἰς ἰταμότητα τὴν Βουλγαρίαν τοῦ πρώτου πολέμου. Οἱ φίλοι της απεμακρύνοντο. Οἱ ἐχθροί της ἐξεμεταλλεύοντο τὴν ἀδεξιότητα ἐκείνην. Ὁ κίνδυνος ἦτο μέγας. Ὁ Βενιζέλος ὑπεχρεώνετο παρεκτὸς τῶν Βουλγάρων νὰ ἀντισταθῇ καὶ εἰς τὸν βασιλέα του. Δὲν δίστασε.
Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνησις δὲν ἐνεπνέετο ἐκ μόνων τῶν ὑποδείξεων τοῦ βασιλέως εἰς τὴν πολεμικὴν πολιτικήν της. Ἀνέμενε τὴν πρόοδον τῶν στρατιωτικῶν ἐνεργειῶν. Θὰ ἐξησφάλιζαν αὗται εἰς τὴν Ἐλλάδα ὅσα ἐδάφη διεξεδίκει καὶ πέραν τούτων ὅ,τι θὰ διηυκόλυνε τὴν ἐπιτυχίαν τῶν διαπραγματεύσεων. Ἐν τῷ μεταξὺ ἀπέκρουε σταθερῶς τὴν «πρόωρον» συνομολόγησιν τῆς εἰρήνης. Ὅταν ὁ Γάλλος πρεσβευτὴς Ντεβὶλ ἐδήλωσεν ὅτι: «ἀρνουμένη ἡ Ἑλλὰς νὰ τερματίσῃ τὰς ἐχθροπραξίας ὄχι μόνον θέτει εἰς κίνδυνον τὴν εὐρωπαϊκὴν εἰρήνην ἀλλὰ καθιστᾷ συζητήσιμα τὰ ἀποτελέσματα τῶν νικῶν τοῦ στρατοῦ της», ὁ Βενιζέλος ἀπήντησε:
«Λυποῦμαι μὲ τὸ διάβημά σας. Ἀφοῦ ὤθησα τὴν διαλλακτικότητά μου μέχρι σημείου ὥστε νὰ ἐπιτρέψω εἰς τοὺς Βουλγάρους νὰ παρασκευάσουν ἀνέτως τὴν ἐπίθεσίν των, ὀφείλω τώρα νὰ τοὺς δώσω καιρὸν ὅπως ὀργανωθοῦν ἐκ νέου. Διότι αὐτὸ σημαίνει ἔναρξις τῶν διαπραγματεύσεων ἄνευ προηγουμένης ἐξασφαλίσεως. Θὰ ἤμην ἐγκληματίας ἂν τὸ ἐδεχόμην».
Ὁ Γάλλος πρέσβυς τηλεγράφει:
«Οὐδέποτε ἤκουσα τὸν πρόεδρον τῆς ἑλληνικῆς κυβερνήσεως νὰ ὁμιλῇ μὲ τόσην ἀγανάκτησιν».
Ὁ Βενιζέλος ἔπεισε τὰς Δυνάμεις νὰ ἀποσύρουν τὰ διαβήματά των.
Ὁ Πουανκαρέ τὸν ἐδικαίωσεν. Ἀλλ’ οἱ Ρουμάνοι διέβησαν τὸν Δούναβιν.
Τουρκικὰ στρατεύματα μετὰ βασιβουζούκων εἰσέβαλαν εἰς Θράκην καὶ κατέσφαξαν τὸν ἑλληνικὸν πληθυσμόν. Ἡ ἑλληνικὴ στρατιὰ ἤγγιζε τὰ παλαιὰ βουλγαρικὰ σύνορα. Ἡ Ρωσσία ἐζήτει νὰ στείλῃ πολεμικὰ εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν. Ἡ βουλγαρικὴ κυβέρνησις ἀνετράπη καὶ ὁ Φερδινάνδος ἐξελιπάρει τὴν γαλλικήν μεσολάβησιν. Ὁ πρέσβυς του Στάντσεφ ἔλεγε πρὸς τὸν πρόεδρον Πουανκαρέ:
«Σᾶς ἱκετεύει ὁ ἐγγονὸς ἑνὸς βασιλέως τῆς Γαλλίας!»
Ἀληθῶς ἡ μητέρα τοῦ Φερδινάνδου, Κλημεντίνη, ἦτο κόρη τοῦ Λουδοβίκου Φιλίππου τῶν Γάλλων.
Ἐνώπιον τῆς γαλλικῆς ἀρνήσεως, ἡ Βουλγαρία ἐστράφη πρὸς τὴν Σερβίαν. Τὸ Βελιγράδι ἐπιέζετο ἀπὸ τὴν Πετρούπολιν. Ρώσσοι ἀξιωματικοὶ συνώδευσαν εἰς Νύσσαν τὸν στρατηγὸν Πατρικώφ, ἀπεσταλμένον τοῦ Φερδινάνδου. Διεδίδετο ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐγίνετο ὄργανον τῆς Γερμανίας πρὸς διάλυσιν τῆς νέας συμμαχίας. Ὁ Πάσιτς εἶπεν εἰς τὸν Ρῶσσον πρέσβυν Χάρντιγκ:
«Ἡ στάσις τῆς συμμάχου μας Ἑλλάδος μὲ ἀνησυχεί. Αἱ ἀξιώσεις της εἶναι ὑπέρμετροι».
Ἡ Σερβία δὲν ἐκάμφθη. Ὁ τσάρος Φερδινάνδος ἀπηυθύνθη τότε πρὸς τὸν Κάρολον τῆς Ρουμανίας. Ὁ γηραιὸς μονάρχης ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε
