νου κυβερνήσεως. Ἰδοὺ τί συμπεραίνει περὶ τούτου ὁ γενικὸς ἐπιτελάρχης Μαζαράκης:
«Τὰς πέραν τῆς Κρέσνας ἐπιχειρήσεις δικαιούμεθα νὰ θεωρήσωμεν ἄνευ σαφοῦς ἀντικειμενικοῦ σκοποῦ, ἐπικινδύνους καὶ ἀμελετήτους, ἐφ’ ὅσον ἡ μὲν Σερβία δὲν εἶχε κανένα λόγον νὰ προχωρήσῃ περισσότερον καὶ ἡ Ρουμανία ἐπενέβη. Ἡ Βουλγαρία δὲν ἠδύνατο πλέον νὰ ἀντιστῇ» [1].
Ἀλλ’ εἶναι ἀπολύτως ἐξηκριβωμένη ὡς βεβαία ἡ κατηγορία τῆς ἑλληνικῆς στρατιωτικῆς διοικήσεως, καθ’ ἣν οἱ Σέρβοι ἀφῆκαν ἀβοηθήτους τοὺς μαχομένους Ἕλληνας μετὰ τὴν 13ην Ἰουλίου 1913.
Ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν Λάμπρος Κορομηλᾶς ἔλαβε γνώσιν τῶν παραπόνων τοῦ ἑλληνικοῦ στρατηγείου. Ὡς ἀντικαθιστῶν τὸν ἀπουσιάζοντα πρωθυπουργὸν Βενιζέλον, ἠξίωσεν ἀπὸ τοὺς Σέρβους νὰ δράσουν ἐντονώτερον κατὰ τῶν Βουλγάρων. Τὸ σερβικὸν ἐπιτελεῖον ἀπήντησε λεπτομερῶς ἀνασκευάζον τὰ παράπονα καὶ ἐπικρίνον περαιτέρω τὸ ἑλληνικὸν στρατηγεῖον. Ὁ Κορομηλᾶς ἐτηλεγράφησε τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸν βασιλέα Κωνσταντῖνον. Τὸ σημαντικώτερον τμῆμα τοῦ ἐγγράφου ἔχει οὕτω:
«Μόλις οἱ Σέρβοι ἔμαθον ὅτι, τὴν 15ην Ἰουλίου, οἱ Βούλγαροι ἐπετέθησαν κατὰ τοῦ Δαμιανοῦ, ἀνέλαβον προέλασιν ἐναντίον τοῦ Τσάρκοβο-Σέλο, διὰ νὰ προσελκύσουν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερα βουλγαρικὰ στρατεύματα πρὸς τὸ μέρος των. Βεβαιοῦν δὲ οἱ Σέρβοι ὅτι ἡ κίνησίς των ὑπῆρξεν ἀποτελεσματική». [2]
Βραδύτερον, τὸ γενικὸν σερβικὸν ἐπιτελεῖον, ὑπ’ ὄψιν τοῦ ὁποίου ἐτέθησαν τὰ δημοσιεύματα τοῦ Δούσμανη, παρετήρησε τὰ ἑπόμενα:
«Τὴν 13/26 Ἰουλίου ἐλήφθη τηλεγράφημα τοῦ Σέρβου ἀπεσταλμένου πλησίον τοῦ ἑλληνικοῦ γενικοῦ στρατηγείου ὅτι ὁ διοικητὴς τῆς 3ης ἑλληνικῆς μεραρχίας εἶδεν ἐκ τῆς βουνοκορυφῆς 1494 ἐπὶ τῆς Μπελατσίκας τὴν κίνησιν μεγάλης βουλγαρικῆς φάλαγγος ἐξ ἐφοδιοπομπῶν καὶ πεζικοῦ βαδιζόντων εἰς τὴν κοιλάδα τοῦ Στρυμόνος πρὸς τὸ Πετρίτς, ἐνῷ τὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα ὑπερήσπιζαν ἰσχυρῶς τὴν ὀροσειράν. Αἱ κινήσεις αὗται τῶν βουλγαρικῶν φαλάγγων ἦσαν ἡ ὑποχώρησις τῆς 4ης βουλγαρικῆς
- ↑ Μνημονευθὲν ἔργον Β. Δούσμανη. Γραπτὴ ἀνακοίνωσις Β. Δούσμανη ἐξ Ἀθηνῶν πρὸς Γ. Βεντήρην εἰς Παρισίους, τὴν 12ην Νοεμβρίου 1928. Ἐκ συνομιλίας Ε. Βενιζέλου μὲ τὸν γράφοντα, Ἀθῆναι Μάϊος 1028. Ἐξ ἀνακοινώσεως τοῦ ἐπιτελάρχου, τότε γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν στρατιωτικῶν σχολῶν Ἀλεξάνδρου Μαζαράκη πρὸς τόν γράφοντα, Ἀθῆναι 8 Ὀκτωβρίου 1929. Κρῶφορδ Πράις «Οἱ Βαλκανικοί Πόλεμοι». «Ἑλληνικὴ Στρατιωτικὴ Ἐγκυκλοπαίδεια», ἄρθρον «Κιλκίς». Ἀντιστρατήγου Ν. Ἰβάνωφ: «Ὁ Βαλκανικὸς Πόλεμος 1912–1913, μετάφρασις «Ἑλληνικῆς Στρατιωτικῆς Ἐπιθεωρήσεως» σελὶς 172 καὶ 92.
- ↑ Εκ τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 21317 τηλεγραφήματος τῆς 20ῆς Ἰουλίου (π. ή.) 1913 ἐκ μέρους τοῦ προεδρεύοντος τῆς κυβερνήσεως πρὸς τὸν βασιλέα εἰς γενικόν στρατηγεῖον.
