Μετάβαση στο περιεχόμενο

Σελίδα:Η Ελλάς του 1910–1920 - τ.1 (1931).pdf/187

Από Βικιθήκη
Αυτή η σελίδα δεν έχει ελεγχθεί ακόμη για πιθανά λάθη.
000
Μέρος Δεύτερον. Δημιουργία
159

εἰς μειονεκτικὴν θέσιν, τοῦ γενικοῦ στρατηγείου ἀγνοοῦντος πῶς νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ὑπὸ τῶν βουλγαρικῶν στρατιωτικῶν κινήσεων δημιουργουμέμένην κατάστασιν. Ὡς ἐκ τούτου, κατόπιν συνεννοήσεως μετὰ τοῦ βασιλέως, ἀποστέλλω ἑπόμενον τηλεγράφημα πρὸς τὸν Ἀλεξανδρόπουλον Βελιγράδιον, παρακαλῶ δὲ ὅπως καὶ αὐτόθεν ἐξουσιοδοτηθῇ οὗτος μετὰ τοῦ λοχαγοῦ Στρατηγοῦ νὰ φθάσουν εἰς τέλος.

«Ἀλεξανδρόπουλον: Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν μέχρι σήμερον ὁδηγιῶν τοῦ ὑπουργείου ἐπιστεύσατε παρακαλῶ τὴν ὑπογραφὴν συνθήκης καὶ συμβάσεως στρατιωτικῆς, ἀναλαμβάνων ἐν ἀνάγκῃ πρωτοβουλίαν ὅπως ἐπιτύχετε τὴν ἐντὸς τῆς ἡμέρας ὑπογραφήν. Ἡ κατάστασις ἐνταῦθα εἶναι ἱκανῶς κρίσιμος ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέπεται χρονοτριβή. Τὴν λωρίδα τῶν δέκα χιλιομέτρων τοῦ Νέστου μὴ διστάσετε νὰ θυσιάσετε. (Ὑπογραφὴ) πρωθυπουργὸς Βενιζέλος» [1].

Καὶ ὅμως ἡ συνθήκη δὲν ὑπεγράφετο. Ὁ Κορομηλᾶς ἐζήτει νὰ ἐκχωρηθοῦν εἰς τὴν Ἑλλάδα μία ή δύο πολίχναι ἐκεῖθεν τῆς Φλωρίνης. Οἱ Σέρβοι ἐπέμεναν νὰ σαφηνίσουν τὸν ὅρον περὶ Αὐστρίας.

Ἡ ἔντασις τῶν σχέσεων μεταξὺ τῶν συμμάχων ἦτο τόση ὥστε παρῆλθε ἀπαρατήρητος ἡ ὑπογραφὴ τῆς εἰρήνης μὲ τὴν Τουρκίαν, γενομένη τὴν 17 Μαΐου 1913, εἰς τὰ ἀνάκτορα τοῦ Ἁγίου Ἰακώβου τοῦ Λονδίνου.

Τὴν ἑσπέραν τῆς 17 Μαΐου, ὁ Βενιζέλος ἐτηλεγράφησε πρὸς τὸν πρωθυπουργὸν τῆς Σερβίας Πάσιτς, νὰ στείλῃ εἰς Θεσσαλονίκην τὸν ἐν Ἀθήναις πρεσβευτήν του Μπόσκοβιτς. Ἐκάλεσεν ἐξ ἄλλου κατεπειγόντως ἐκεῖ τὸν Ἀλεξανδρόπουλον καὶ Στρατηγὸν ἐκ Βελιγραδίου. Ὅταν οἱ πληρεξούστοι συνεκεντρώθησαν ἐπὶ τόπου, ὁ Ἕλλην πρωθυπουργὸς ἀνέλαβε προσωπικῶς τὴν ἀποπεράτωσιν τῶν συνεννοήσεων. Ἐντὸς δέκα ὡρῶν, ὅλα εἶχαν τελειώσῃ. Τὴν 19 Μαΐου (παλαιὸν ἡμερολόγιον) 1913 ὁ Ἀλεξανδρόπουλος καὶ Μπόσκοβιτς ὑπέγραψαν τὴν συνθήκην συμμαχίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Σερβίας. Αὐθημερόν, ὁ Ἕλλην ἐπιτελὴς Στρατηγὸς ὑπέγραφε τὴν στρατιωτικὴν σύμβασιν τῶν δύο κρατῶν μὲ τοὺς Σέρβους ἀξιωματικοὺς Πέσιτς καὶ Τούφκεβιτς [2].

Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην παρευρίσκετο ὁ Βούλγαρος στρατηγὸς Ἰβάνωφ. Ἦλθε νὰ κανονίσῃ μετὰ τοῦ Δούσμανη τὴν οὐδετέραν ζώνην. Ὑπωψιάσθη τὰ γενόμενα καὶ συναντήσας τὸν Σέρβον συνταγματάρχην Πέσιτς τοῦ εἶπε:

«Τί μαγερεύεις ἐδῶ μὲ τοὺς Ἕλληνας;» [3].

Πρὸς παραπλάνησιν τῶν Βουλγάρων ἡ ἀνταλλαγὴ τῶν ὑπογραφῶν


  1. Τὰ κείμενα τῶν ἐγγράφων Βενιζέλου, Δούσμανη εὑρίσκονται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν.
  2. Εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς τῆς 12ης Νοεμβρίου 1913 ὁ πρόεδρος τῆς κυβερνήσεως Βενιζέλος ἐξέθεσε τὸ ἱστορικὸν τῆς ἑλληνοσερβικῆς συμμαχίας.
  3. Ἀφήγησις τοῦ Σέρβου στρατηγοῦ καὶ πρεσβευτοῦ Πέσιτς, Πράγα Σεπτέμβριος 1930.