τικῆς, ἀντιθέτως δὲ δὲν εἶχεν ἀντίρρησιν ἐὰν ἡ Σερβία ἐπεζήτει διέξοδον εἰς τὸ Αἰγαῖον. Ἐπειδὴ δὲ ἡ Σερβία ἐνέδωκε τώρα ὅσον ἀφορᾷ τὸ Δυρράχιον, δὲν νομίζω, λέγει ὁ Νικόλαος πρὸς τὸν Κωνσταντῖνον, ὅτι πρέπει νὰ ἐναντιωθῶμεν εἰς τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Σερβίας νὰ συνεννοηθῇ μεθ’ ἡμῶν (δηλαδὴ τῆς Ἑλλάδος)» [1].
Ἀπὸ τῆς πρώτης ἑπομένως ἐπαφῆς ἐτέθη ζήτημα Αὐστρίας καὶ ἀνεμιγνύετο αὕτη εἰς τὰ ζητήματα τοῦ Αἵμου ὡς βαλκανικὸν κράτος.
Κατόπιν ὁδηγιῶν τοῦ Κορομηλᾶ ὁ πρέσβυς τῆς Ἑλλάδος εἰς Βελιγράδιον βολιδοσκοπεῖ τὸν Πάσιτς. Ο Σέρβος πρωθυπουργὸς δεικνύει ἐπιφύλαξιν. Δὲν βλέπει μόνον τὴν Μακεδονίαν. Ἔχει ἐμπρός του τὴν αὐστριακὴν ἀπειλήν. Ὁ Ἕλλην πρέσβυς ἀπαντᾶ εἰς τὸν Κορομηλᾶν:
«Ὁ Πάσιτς ἀκολουθεῖ μέσην γραμὴν μεταξὺ τῶν ἀξιώσεων τοῦ στρατιωτικοῦ κόμματος καὶ τῶν ὑποχρεώσεων τῆς συνθήκης μὲ τὴν Βουλγαρίαν. Στέργει τὴν παραχώρησιν τοῦ Μοναστηρίου πρὸς τοὺς Βουλγάρους» [2].
Τὴν 26 Φεβρουαρίου ὁ Σέρβος Διάδοχος καὶ ὁ πρίγκηψ Νικόλαος συναντῶνται ἐκ νέου εἰς Θεσσαλονίκην, καθ’ ὑπόδειξιν τοῦ Κορομηλά. Ὁ Αλέξανδρος τῆς Σερβίας λέγει εἰς τὸν Ἕλληνα πρίγκηπα ὅτι θὰ διαβιβάσῃ τὴν συνομιλίαν των πρὸς τὸν πρωθυπουργὸν Πάσιτς [3].
Ἐφαίνετο ἀναπόφευκτος ἡ σύρραξις μὲ τὴν Βουλγαρίαν. Παρουσιάζετο ὡς ἀπαραίτητος ἡ συμμαχία μετὰ τῆς Σερβίας. Ἀλλὰ προϋπόθεσις τῆς ἑλληνοσερβικῆς συνεργασίας ἦτο ἡ ἀνάμιξις τῆς Ἑλλάδος εἰς φοβεράς διεθνεῖς περιπλοκάς, ἦτο ἡ ἐνδεχομένη σύγκρουσις αὐτῆς πρὸς τὴν Αὐστρίαν καὶ τὴν ὄπισθέν της τριπλῆν συμμαχίαν.
Ἰδού, διατὶ ἀνεκηρύχθη πανικόβλητος ὁ Βενιζέλος. Ἰδού, διατί, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν φυσικὴν ἀντίδρασιν κατὰ τῆς ἰδέας τοῦ πολέμου, ὤθει μακρὰν τὴν διαλλακτικότητά του. Ἰδοὺ διατί, τὴν τρίτην ἑβδομάδα τοῦ πρώτου βαλκανικού πολέμου, ἐδήλωσεν εἰς τὴν Βουλγαρίαν ὅτι παραιτεῖται τῶν ἀξιώσεών του ἐπὶ τῆς Θράκης. Ἰδοὺ διατὶ ἠναγκάσθη νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ νέα Ἑλλὰς θὰ ἔχῃ στερεωτέραν σπονδυλικὴ στήλην μὲ τὰ σύνορά της πρὸς βορρᾶν καὶ ὄχι πρὸς ἀνατολάς.
Ἡ κήρυξις ἑνὸς πολέμου, ἡ ὑπογραφὴ μιᾶς συμμαχίας δὲν εἶναι πράξεις δύσκολοι. Ἡ πρόβλεψις τῶν συνεπειῶν καὶ ἡ ἀπὸ τούτων ἐξασφά-
- ↑ Ἀναφορὰ τοῦ νομάρχου Θεσσαλονίκης Π. Ἀργυροπούλου. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 1282 τηλεγράμημα τοῦ πρίγκηπος Νικολάου πρὸς τὸν Κορομηλᾶν κατ’ ἐντολὴν τοῦ βασιλέως Γεωργίου καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 260 τοῦ ἰδίου πρὸς τὸν Διάδοχον Κωνσταντῖνον Φιλιππιάδα. (Ἀμφότερα τῆς 12 Ἰανουαρίου 1913, εὑρίσκονται εἰς τὰ ἀρχεῖα ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν τὸ πρῶτον καὶ Στρατιᾶς τὸ δεύτερον).
- ↑ Τηλεγράφημα πρεσβευτοῦ Ἀλεξανδροπούλου, 20 Ὀκτωβρίου (παλ. ἡμερολόγιον) 1913.
- ↑ Τηλεγραφήματα 3877, 5205, 5688. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 5869 τῆς 27 Φεβρουαρίου 1913 τοῦ πρίγκηπος Νικολάου ἐκ Θεσσαλονίκης πρὸς τὸν Κορομηλᾶν περιέχει τὴν συνομιλίαν του μετὰ τοῦ Ἀλεξάνδρου τῆς Σερβίας.
