πλωτὰ νοσοκομεῖα σχηματίζουν θλιβερὰς θεωρίας ἀπὸ τὰ ἠπειρωτικὰ παράλια εἰς τὰς ἀκτὰς τῆς Πελοποννήσου καὶ τῆς Ἀττικῆς.
Τὸ ἀτύχημα τῶν Ἰωαννίνων προκαλεῖ ὀδυνηρὰν ἀπήχησιν. Ὅλοι ὁμιλοῦν περὶ σφαλμάτων καὶ ἀνεπαρκείας. Αὐτὸς ὁ προεδρεύων τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου Κορομηλᾶς τηλεγραφεῖ πρὸς τὸν Βενιζέλον εἰς Λονδῖνον.
«Ὁ Σαπουντζάκης ἔχει ὑπ’ ὄψιν του τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν ξένων στρατιωτικῶν ἀκολούθων. Σχεδιάζει ἐπιχείρησιν. Πρέπει νὰ ἀντικατασταθῇ. Μὲ πανικόβλητον στρατηγὸν ἡ πατρὶς κινδυνεύει νὰ ὑποστῇ καταστροφάς» [1].
Ὁ προσωρινὸς ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικών Ν. Στρᾶτος παρακαλεῖ τὸν Διάδοχον νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἀρχιστρατηγίαν πρὸ τῶν Ἰωαννίνων καὶ τοῦ γράφει εἰς ἀπόρρητον ἐπιστολήν:
«Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἂν σφάλματά τινα διεπράχθησαν ἐν τῷ στρατῷ Ἠπείρου, κυριώτατον βεβαίως τούτων ὑπῆρξεν ἡ ἔλλειψις ἑνότητος ἐν τῇ διοικήσει τοῦ ἀρχηγοῦ καὶ ἡ ἀδυναμία τούτου νὰ ἐπιβληθῇ ἐπὶ τῶν ἐπιτελῶν του» [2].
Καὶ ὁ ὑπερβολικὸς Κορομηλᾶς καὶ ὁ δικαιότερος Στρᾶτος ἐλησμόνουν ὅτι ἐζήτουν ἀπὸ τὸν γηραιὸν Σαπουντζάκην νὰ καταλάβῃ τὸ τρομερόν φρούριον τῶν Ἰωαννίνων, ἄνευ στρατευμάτων καὶ ἐφοδίων. Τὸ μεγαλείτερον σφάλμα του ἦτο ἡ ὑπακοή του εἰς κυβέρνησιν μὴ δυναμένην νὰ ἐπιβληθῇ ἐπὶ τοῦ Διαδόχου Κωνσταντίνου.
Ὁ Βενιζέλος ἀπὸ τὸ Λονδίνον πληροφορεῖ ὅτι ἡ ἐπιδίκασις τῶν Ἰωαννίνων εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀμφισβητεῖται». Καταλήγει στερεοτύπως:
«Ἐνισχύσατε πάσῃ δυνάμει τὸν στρατὸν Ἠπείρου».
Πρὸ τῆς ἀπειλουμένης συμφορᾶς, ὁ Κωνσταντῖνος κάμπτεται. Ἀρνείται μὲν τὴν ἀρχιστρατηγίαν τῆς Ἠπείρου, ἀλλὰ στέλλει ἐκεῖ τὰς μεραρχίας 4ην καὶ 6ην. Ὁ πρωθυπουργὸς τὸν παρακινεῖ νὰ μεταβῇ ὁ ἴδιος εἰς τὰ Ἰωάννινα. Εὑρίσκει τὴν λύσιν καὶ τοῦ τηλεγραφεῖ ἐκ Λονδίνου:
«Πρὸς διευκόλυνσιν, ἐνώπιον κοινῆς γνώμης, ἀλλαγῆς Σαπουντζάκη, ἥτις θὰ ἐσήμαινεν ἐπισημοποίησιν ἀποτυχίας ἐκστρατείας Ἠπείρου, κρίνω συμφέρον ὅπως ἡμετέρα ὑψηλότης δεχθῇ γενικὴν ἀρχηγίαν στρατοῦ Μακεδονίας καὶ Ἠπείρου» [3].
Ὁ Διάδοχος δέχεται τὴν γενικὴν ἀρχηγίαν. Ὁ Σαπουντζάκης θὰ τεθῇ ὑπὸ τὰς διαταγάς του.
Ἕως τὴν ὥραν ἐκείνην ὁ Κωνσταντῖνος ἀπεδοκίμαζε τὸν ἠπειρωτικὸν ἀγῶνα. Ἤθελε τὸν ἐντοπισμὸν τοῦ πολέμου εἰς Μακεδονίαν. Ἠρνεῖτο τὴν ἀποστολὴν ἐνισχύσεων πρὸς τὸν Σαπουντζάκην. Τὸ γεγονὸς τώρα ὅτι
- ↑ Τηλεγράφημα Λ. Κορομηλᾶ πρὸς Ε. Βενιζέλον, τῆς 25 Δεκεμβρίου (παλαιὸν ἡμερολόγιον) 1912 (ἀρχεῖα ὑπουργείου Ἐξωτερικών).
- ↑ Ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν Ν. Στρᾶτος πρὸς τὸν Διάδοχον Κωνσταντῖνον εἰς Θεσσαλονίκην, τὴν 16 Δεκεμβρίου 1912 (Ἀρχεῖα στρατιᾶς).
- ↑ Τηλεγράφημα 29ης Δεκεμβρίου (παλαιὸν ἡμερολόγιον) 1912 Βενιζέλου ἐκ Λονδίνου πρὸς Κωνσταντῖνον Διάδοχον εἰς Θεσσαλονίκην.
