Ἡ ἁμαξιτὴ ὁδὸς Γιαννιτσῶν–Θεσσαλονίκης καὶ ἡ παραπλεύρως αὐτῆς σιδηροδρομικὴ γραμμὴ ἔχουν μῆκος 50–55 χιλιομέτρων. Ὁ στρατὸς θὰ διήνυε τὴν ἀπόστασιν εἰς δύο ἡμερονύκτια. Δι’ ὅλους ὅμως τοὺς ἀνωτέρω λόγους ἦλθεν ἡ 25 Ὀκτωβρίου, ἤτοι πέντε ἡμέρας μετὰ τὴν μάχην τῶν τῶν Γιαννιτσῶν, καὶ τότε μόλις ὁ Διάδοχος ἔφθανεν εἰς Τοψίν, εἴκοσι χιλιόμετρα δυτικῶς τῆς Θεσσαλονίκης. Ἡ κυβέρνησις ἀνησύχει διὰ τὴν βραδύτητα τῆς προελάσεως. Ὁ Κωνσταντῖνος ὤφειλε νὰ προλάβῃ τοὺς Βουλγάρους καὶ δὲν τὸ ἔπραττε. Τὴν 24 ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τοῦ ἐτηλεγράφει:
«Τὸ σπουδαιότερον πάντων εἶναι ὅτι οἱ Βούλγαροι φαίνονται νὰ ἔδωσαν διαταγὰς εἰς στρατὸν Νευροκοπίου ὅπως καταλάβῃ τάχιστα Σέρρας καὶ ἐκεῖθεν σπεύσῃ πρὸς Θεσσαλονίκην ἵνα, ἐὰν μὴ κατορθώσῃ νὰ εἰσέλθῃ πρὸ τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ καὶ καταλάβῃ ταύτην, τοὐλάχιστον εἰσέλθῃ μετ’ αὐτοῦ. Αἱ Σέρραι κατελήφθησαν ἤδη παρὰ βουλγαρικοῦ στρατοῦ, ὅστις βαδίζει κατὰ πᾶσαν πιθανότητα εἰς Θεσσαλονίκην. (ύπογρ.) Λ. Κορομηλάς».
Ὁ πρωθυπουργὸς ἐτηλεγράφει ἐπειγόντως πρὸς τὸν ἀρχιστράτηγον:
«Κατὰ πληροφορίας ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν, Βούλγαροι εἰσέρχονται σήμερον εἰς Σέρρας.
Αὐτὴν τὴν στιγμὴν μανθάνομεν ὅτι οἱ Σέρβοι κατετρόπωσαν τοὺς Τούρκους οὐχὶ ἐν μεγάλῳ ἀριθμῷ, εἰς Δεμὶρ Καποῦ, ὁπόθεν, ἕνεκα τῆς μεγάλης ἀποστάσεως, ὑποθέτομεν ὅτι οὗτοι θὰ φθάσουν πρὸ τῆς Θεσσαλονίκης μετὰ τὴν ἐκεῖ εἴσοδον τοῦ ἡμετέρου στρατοῦ. (ὑπογρ.) ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν Βενιζέλος» [1].
Ἡ πρεσβεία Σόφιας, Ἕλληνες τῶν Σερρῶν καὶ ὁ ἐκεῖ Ἄγγλος πρόξενος ἐπληροφόρουν τὴν ἑλληνικὴν κυβέρνησιν ὅτι ἰσχυρὸν σῶμα βουλγαρικὸν ἐβάδιζε ραγδαίως ἐναντίον τῆς Θεσσαλονίκης. Ἡ ἐπίμαχος πρωτεύουσα θὰ ἐγίνετο γέρας τοῦ ταχυτέρου ἐκ τῶν δύο συμμάχων. Ὁ Διάδοχος ἐξηκολούθει βραδυπορῶν. Ἀφήνει τὰς Ἀθήνας ἄνευ εἰδήσεων. Ὁ Βενιζέλος βλέπει ὅτι ἡ Θεσσαλονίκη χάνεται διὰ τὴν Ἑλλάδα. Τὴν νύκτα τῆς 24 πρὸς 25 Ὀκτωβρίου, μετὰ τὰς εἰδήσεις περὶ τῆς βουλγαρικῆς προελάσεως, ὁ πρωθυπουργὸς κατελήφθη ὑπὸ πραγματικῆς ἀγωνίας. Μὴ δυνάμενος νὰ ἐπηρεάσῃ ἄλλως τὸν Διάδοχον τηλεφωνεῖ μετὰ τὸ μεσονύκτιον πρὸς τὸν βασιλέα Γεώργιον διαμένοντα εἰς Γιδά. Ὁ ὑπασπιστὴς τῆς ὑπηρεσίας ἀπαντᾶ ὅτι ὁ βασιλεὺς ἐκοιμᾶτο. Ὁ πρωθυπουργὸς διατάσσει νὰ τὸν ἐξυπνήσουν καὶ νὰ
- ↑ Τηλεγραφήματα 24 Ὀκτωβρίου/6 Νοεμβρίου καὶ 25 Ὀκτωβρίου/7 Νοεμβρίου 1912. Ὁλόκληρα τὰ κείμενα εἰς τὰ ἀρχεῖα ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν καὶ Στρατιᾶς.—Ἡ κυβέρνησις εἶχε καὶ ἀμέσους πληροφορίας περὶ τῆς πορείας τῶν Βουλγάρων. Ὁ Ἕλλην ἰατρὸς Α. Δοξιάδης, ὑπηρετῶν εἰς τὸ ἀρχιστρατηγεῖον τοῦ Σαβώφ, ἔμαθε τὴν προέλασιν τῆς μεραρχίας Ρίλου, μετέβη ἐπίτηδες εἰς Σόφιαν καὶ τὴν ἐγνωστοποίησε πρὸς τὸν πρεσβευτὴν Πανᾶν.—Τὸ αὐτὸ ἔπραξε διὰ τοῦ στρατιωτικοῦ συνδέσμου Σουλιώτη-Νικολαΐδη ὁ ἰατρὸς Νίκογλου, ὑπηρετῶν εἰς τὸ χειρουργεῖον τῆς 7ης βουλγαρικῆς μεραρχίας.
