Μετάβαση στο περιεχόμενο

Σελίδα:Η Ελλάς του 1910–1920 - τ.1 (1931).pdf/133

Από Βικιθήκη
Αυτή η σελίδα δεν έχει ελεγχθεί ακόμη για πιθανά λάθη.
000
Μέρος Δεύτερον. Δημιουργία
113

Ὁ Γεώργιος ἔφθασεν εἰς Κοζάνην τὴν μεσημβρίαν τῆς 14/27 Ὀκτωβρίου. Αὐθημερὸν ὁ ἀρχιστράτηγος διέτασσε τὰς ἓξ ἀπὸ τὰς ἑπτὰ μεραρχίας του νὰ προελάσουν διὰ Βερροίας κατὰ τῆς Θεσσαλονίκης. Ἡ πέμπτη ἀφέθη ὡς πλαγιοφυλακὴ τῆς στρατιᾶς πρὸς ἐπιτήρησιν τῆς ὁδοῦ Κοζάνης–Σόροβιτς–Φλωρίνης.

Ὑποχρεωθεὶς ὁ διάδοχος νὰ ἐγκαταλείψῃ τὸ ἀρχικόν του σχέδιον, δὲν ἔσπευδεν ἐν τούτοις πρὸς τὴν πρωτεύουσαν τῆς Μακεδονίας. Κατέλαβε τὴν Βέρροιαν τὴν 16/29 Ὀκτωβρίου. Ἐκεῖθεν ἠδύνατο νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν συντομωτέραν ὁδὸν εἰς Θεσσαλονίκην, ἤτοι νοτίως τῆς λίμνης τῶν Γιαννιτσῶν διὰ τοῦ ποταμοῦ Λουδία–Καρὰ Ἀσμάκ. Ἐπροτίμησε νὰ ἀνέλθῃ βορειότερον πρὸς τὴν πόλιν τῶν Γιαννιτσών. Εὐρισκόμενος εἰς Βέρροιαν, ἔλαβε τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα τῆς κυβερνήσεως:

«Αὐτοῦ βασιλικὴν ὑψηλότητα Διάδοχον: Βέρροιαν. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω ὑμῖν τὸ ἑπόμενον τηλεγράφημα τῆς ἐν Βερολίνῳ πρεσβείας:

«Πρεσβευτὴς ὅστις δεικνύει ἡμῖν πλεῖστον ἐνδιαφέρον μοὶ εἶπεν αὐτολεξεὶ τὰ ἐξῆς:

«Σᾶς ἱκετεύω νὰ εἰσέλθετε τὸ ταχύτερον εἰς Θεσσαλονίκην, διότι υπάρχουν πλεῖσται πιθανότητες νὰ σᾶς ἀφήσουν οριστικῶς ἐκεῖ». (ὑπογρ) Νικόλαος Θεοτόκης, (ὑπογρ. διαβιβάζοντος) ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν Κορομηλᾶς» [1].

Ἡ ἀπομάκρυνσις ἐκ τῆς συντομωτέρας πρὸς Θεσσαλονίκην ὁδοῦ ἔδικαιολογεῖτο ἕνεκα τῆς ἑλώδους φύσεως τοῦ ἐδάφους περὶ τὸν Λουδίαν, ἥτις καθίστα δύσκολον τὴν πορείαν τῶν στρατευμάτων.

Ἡ τοποθεσία τῶν Γιαννιτσῶν παρουσίαζε μεγάλα πλεονεκτήματα διὰ τὴν τουρκικὴν ἄμυναν. Ὁ ἀρχιστράτηγος Χασὰν Ταξίν ἀπεγύμνωσε τὴν Θεσσαλονίκην ἐκ τῶν στρατευμάτων, τὰ ὁποῖα ἐπροστάτευαν τὴν πόλιν ἀνατολικῶς ἐναντίον τῶν Βουλγάρων. Προηγουμένως εἶχεν ἀναχωρήσει ἐξ αὐτῆς εἰς τὸ σερβικὸν μέτωπον ὁ ἀνώτερος ἀρχηγὸς Ριζᾶ πασᾶς, ἐνῷ τὴν νύκτα τῆς 18 Ὀκτωβρίου ὁ Ν. Βότσης τορπίλλιζεν ἐντὸς τοῦ λιμένος τὸ καταδρομικὸν «Φετχῆ-Μπουλέν». Δύο τουρκικαὶ μεραρχίαι, Στρωμνίτσης καὶ Σερρῶν, μετεφέρθησαν εἰς Γιαννιτσά.

Ἐναντίον τῶν Τούρκων, οἱ ὁποῖοι κατεῖχαν τὰ πρὸ τῆς πόλεως ὑψώματα καὶ τέλματα, ἐπετέθησαν πέντε ἑλληνικαὶ μεραρχίαι, δυνάμεως 50.000 ἀνδρῶν καὶ 60 πυροβόλων. Ἡ ἑβδόμη μεραρχία Κλεομένους, ἡ ταξιαρχία ἱππικοῦ καὶ τὸ ἀπόσπασμα Κωνσταντινοπούλου, ἐνήργουν δεξιώτερα, ἐκεῖθεν τῆς λίμνης.

Ἡ μάχη διήρκεσε σφοδρὰ ὅλον τὸ ἀπόγευμα τῆς 19 καὶ τὸ πρωῒ τῆς 20 Ὀκτωβρίου. Κατὰ τὴν κρίσιμον στιγμὴν ὁ ἐπιτελάρχης Π. Δαγκλῆς ὡδήγησεν ἔφιππος τὴν 6ην μεραρχίαν εἰς τὸ ἄκρον ἀριστερὸν καὶ ἐπέτυχε


  1. Ὁ ξένος διπλωμάτης ἦτο ὁ ἐν Βερολίνῳ πρεσβευτὴς τῆς Γαλλίας Ἰούλιος Καμπών. Τὸ τηλεγράφημα εὑρίσκεται εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ ἐν Ἀθήναις ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν.