«Βασιλέα, ὑπουργὸν Στρατιωτικῶν Ἀθήνας. Ἀπὸ πρωΐας σήμερον ἤρξατο προέλασις στρατοῦ Θεσσαλίας. Πρῶτον σύνταγμα δευτέρας μεραρχίας κατέλαβεν ἤδη Προφήτη Ἠλίαν καὶ Λοσφάκι. Τρίτον σύνταγμα εἰσῆλθε Δαμάσιον διὰ Μπογαζίου Τυρνάβου. Λοιπαὶ μεραρχίαι προελαύνουν. (ὑπογρ.) Κωνσταντῖνος Διάδοχος».
Εἴκοσι τέσσαρες ὧρες ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἐπροχώρει, χωρὶς ἀντίστασιν. Οἱ Τοῦρκοι δὲν ἐπρόλαβαν νὰ κρατήσουν τὴν Μελούνα, πού, δεκαπέντε χρόνια φοβέριζεν ἀδιάκοπα τὴν Λάρισσα καὶ τὰ Τρίκκαλα.
Ἔξαφνα μερικοὶ ἱππεῖς ἐγύρισαν πίσω.
Ἦταν πρωῒ Κυριακῆς. Βαρειὰ σύννεφα ἔκρυβαν τὸν ὁρίζοντα. Τὸ μακεδονικὸ φθινόπωρο ἐρχόταν πρώϊμα γιὰ ὅσους ἐξεκίνησαν ἀπὸ τὸν νοτιὰ τῆς Πελοποννήσου, ἀπὸ τὸν ἐλαιῶνα τῆς Ἀττικῆς, ἀπὸ τὰ νησιά. Ἐκεῖ κάτω, κῆποι καὶ ἀκρογιαλιὲς χαμογελοῦσαν στὸν ἥλιο. Ἐδῶ ἡ γῆ ἦταν ἀμίλητη. Ὁ οὐρανὸς κρεμόταν χαμηλὰ σὰν ἀπειλή. Τὰ πόδια τῶν ἀλόγων ἐβούλιαζαν στὸ ὑγρὸ χῶμα. Ἀντίκρυ ἔλαμπαν παράξενες ἀστραπές. Τὸ ἔδαφος ἐσχίζετο βαθειά, ὅμοια μὲ πληγωμένο καρτερικὸ ζῶο. Ὁ διπλανός ἐχλώμιαζε. Τὰ γόνατα ἔτρεμαν. Τὸ τούρκικο κανόνι.
Πόλεμος!
Πρὸ τῆς Ἐλασσῶνος οἱ Τοῦρκοι ἀντεστάθησαν μὲ πεῖσμα. Οἱ Ελληνες στρατιῶται καὶ πολλοὶ ἀξιωματικοί, ἔβλεπαν, πρώτην φοράν, μάχην. Εἰς τὴν ἀρχὴν ἐκλονίσθησαν, ἀλλ’ οἱ νεώτεροι ἀξιωματικοὶ τοὺς παρέσυραν ἐμπρός. Ὁ διάδοχος διηύθυνε τὴν μάχην ἀπὸ τῆς γραμμῆς τοῦ πυρός. Οἱ Τοῦρκοι ἀπεσύρθησαν ἀτάκτως πρὸς τὸ Σαραντάπορον. Τὸ ἀπόγευμα ὁ Κωνσταντῖνος ἐτηλεγράφει τὴν κατάληψιν τῆς Ἐλασσῶνος.
Τὰ ἑλληνικὰ στρατεύματα ἐβάδισαν ἐκ διαφόρων σημείων διὰ τὴν κρίσιμον μάχην.
Ὁ Κωνσταντῖνος ὡδήγει ἓξ μεραρχίας, κατὰ τὴν πρώτην ἑβδομάδα, τὴν κατόπιν προστεθεῖσαν ἑβδόμην, τὴν ταξιαρχίαν ἱππικοῦ, δύο ἀποσπάσματα καὶ σώματα προσκόπων, ἤτοι ὁλικὴν δύναμιν 80–85.000 ἀνδρῶν μὲ ἑκατὸν τηλεβόλα.
Ὁ ὀνομασθεὶς στρατὸς Ἠπείρου ἀπετέλει μίαν μόνην μεραρχίαν ἐξ ὀκτὼ ταγμάτων, ἤτοι 10.000 μαχητῶν καὶ εἴκοσι πυροβόλων.
Οἱ Τοῦρκοι διῄρεσαν τὰ στρατεύματά των εἰς ἀνατολικὸν μέτωπον, Θράκης καὶ δυτικὸν Μακεδονίας–Ἠπείρου. Τὸ πρῶτον ἐναντίον τῶν Βουλγάρων ἀποτελεῖτο ἐκ 200.000 ἀνδρῶν. Εἰς τὸ δεύτερον ὡρίσθη ἀρχηγὸς ὁ Ριζᾶ πασᾶς μὲ ἕδραν τὴν Θεσσαλονίκην. Κατὰ τῶν Σέρβων ἔταξε τὸν Ζελῆ πασᾶν μὲ 100.000 ἀνδρῶν καὶ 150 τηλεβόλα, ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων τὸν Ταξὶν πασᾶν μὲ 50.000 στρατιωτῶν καὶ 60 πυροβόλα.
Ἀποσυρθέντες ἐκ τῆς Ἐλασσῶνος οἱ Τοῦρκοι ὠχυρώθησαν εἰς τὸ
