Κουντουριώτης ἤκουεν. Ἦτο σιωπηλὸς καὶ συνεσταλμένος. Ὅταν οἱ ἄλλοι ἐτελείωσαν, ὁ Κουντουριώτης εἶπε:
«Κύριε πρόεδρε, καλὰ τὰ εἶπαν οἱ συνάδελφοί μου. Ἐν τούτοις θὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰς συγκοινωνίας καὶ θὰ κλείσωμεν τοὺς Τούρκους εἰς τὰ Δαρδανέλλια. Κι’ ἂν ξεμυτίσουν, θὰ τοὺς τσακίσωμε».
Πρὸς τὴν γνώμην τοῦ Κουντουριώτη συνετάχθη καὶ ὁ ἀρχιεπιστολεὺς Σ. Δούσμανης.
Ἔπειτα ὁ Κουντουριώτης εκάλεσε κατὰ μόνας τὸν ἰδιαίτερον συνεργάτην τοῦ Βενιζέλου διὰ τὰ ναυτικὰ Γεώργιον Σακαλῆν καὶ τοῦ προσέθεσε:
«Ἐγὼ δὲν τὰ καταφέρνω στὰ λόγια. Ἴσως δὲν κατώρθωσα νὰ μεταδώσω εἰς τὸν πρωθυπουργὸν τὴν πεποίθησίν μου διὰ τὴν ἐπάρκειαν τοῦ στόλου. Πιθανὸν νὰ τοῦ ἔμειναν ἀμφιβολίαι ἀπὸ τὰς γνώμας τῶν ἄλλων. Εἰπὲ τοῦ προέδρου νὰ μὴ διστάσῃ, να τραβήξῃ ἐμπρός! Τοὺς κάνομε καλὰ τοὺς Τούρκους μὲ τὰ καράβια ποῦ ἔχομε».
Κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν, ὁ Σακαλῆς εἰσηγεῖτο τὴν ἀνάγκην τῆς ἀγορᾶς μεγάλων ἀντιτορπιλλικῶν. Ὁ Βενιζέλος παρετήρησε:
«Μὰ ὁ ἀρχηγὸς ἐδῶ—ὁ Π. Κουντουριώτης—λέγει ὅτι δὲν χρειάζεται ἄλλο πλοῖον».
Καὶ ὁ Σακαλῆς:
«Μὲ τὴν καρδιὰ ποὺ ἔχει ὁ ἀρχηγός, τοῦ φαίνονται πολλὰ καὶ τὰ ὑπάρχοντα πολεμικά μας». [1]
Ὁ πρωθυπουργὸς εἶχε πεισθῆ περὶ τῆς ἐπαρκείας τοῦ στόλου. Διὰ νὰ εἶναι ἐν τούτοις περισσότερον ἀσφαλής, ἐνέκρινε τὴν ἄμεσον προμήθειαν τῶν τεσσάρων ἀνιχνευτικῶν. Ἀλλ’ ὁ Παῦλος Κουντουριώτης ἤρχισε νὰ δημιουργῇ τὸν θρῖλόν του. Εἰς τὰς λέξεις προσέθεσε τὴν ἐνέργειαν καὶ ἀνεδείχθη ὁ κατ’ ἐξοχὴν προσωπικὸς ἥρως τῆς περιόδου 1910–1920.
Τὴν 26 Σεπτεμβρίου 1912, τὸ Μαυροβούνιον ἤνοιξε τὰς ἐχθροπραξίας ἐναντίον τῆς Τουρκίας. Τὰ ἐμπορικὰ ἑλληνικὰ σκάφη κατεκρατοῦντο αὐθαιρέτως ὑπὸ τῶν ὀθωμανικῶν ἀρχῶν εἰς τὰ Δαρδανέλλια. Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνησις ἔσπευσε νὰ ὀργανώσῃ τὴν διοίκησιν τοῦ ἐμπολέμου ἐθνικοῦ στρατοῦ. Κατὰ πρότασιν τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου, διωρίσθησαν ὑπὸ τοῦ βασιλέως, τὴν 27 Σεπτεμβρίου, ἀρχηγὸς τοῦ στρατοῦ Θεσσαλίας ὁ Διάδοχος Κωνσταντῖνος καὶ Ἠπείρου ὁ ἀντιστράτηγος Κ. Σαπουντζάκης. Ἐκ συμπτώσεως, ἀλλὰ καὶ ὡσεὶ ἐπρόκειτο νὰ δειχθῇ ὅτι ἡ τύχη τοῦ ἀγῶνος ἐξηρ-
- ↑ Ἐκ διηγήσεως τοῦ Γεωργίου Σακαλῆ εἰς τὸν γράφοντα, Ἀθῆναι Μάϊος 1928. Ὁ Ε. Βενιζέλος ἐβεβαίωσεν ἐπανειλημμένως τὴν σταθερὰν καὶ γεναίαν συμπεριφορὰν τοῦ Κουντουριώτη.— Ὁ Κουντουριώτης εἶχεν ὡριμάσει ἀπὸ μακροῦ τὰ σχέδιά του ὡς πρὸς τὸν ναυτικὸν πόλεμον. Τὸ φθινόπωρον ἐπὶ παραδείγματι τοῦ 1910, ὡς ἀρχηγὸς τῆς θωρηκτῆς μοίρας, εἶχεν ἀνακοινώσει πρὸς ἀξιωματικούς του ὅτι, ἐν περιπτώσει πολέμου κατὰ τῆς Τουρκίας, ἔπρεπε νὰ καταληφθῇ καὶ χρησιμοποιηθῇ ὡς ὁρμητήριον ἡ Λήμνος.— (Τὸ ἀνέφερεν εἰς τὸν γράφοντα ὁ Ναύαρχος Βούλγαρης, Ἀθῆναι Φεβρουάριος 1931).
