ἀπὸ συμφώνου γενικὴν ἐπιστράτευσιν. Ὁ Βούλγαρος πρωθυπουργὸς ἔστειλε τὸ ἑξῆς ἐπεῖγον τηλεγράφημα εἰς τὸν ἐν Ἀθήναις πρεσβευτήν του:
«Πρωθυπουργὸς Βουλγαρίας ἐκ Σόφιας πρὸς τὸν κύριον Χατζημῆσεφ Ἀθήνας: Ἡ τουρκικὴ ἐπιστράτευσις ἤρξατο. Ἐπιμείνατε παρὰ τῇ ἑλληνικῇ κυβερνήσει ὅπως διατάξῃ μεθ’ ἡμῶν γενικὴν ἐπιστράτευσιν. Ὡς ἀντάλλαγμα θὰ περιλάβωμεν τὸ κρητικὸν ζήτημα εἰς τὴν στρατιωτικὴν σύμβασιν. Συστήσατε ὡσαύτως κ. Κορομηλᾷ ἀποφύγῃ μακρὰς διαπραγματεύσεις μετὰ Σερβίας (ὑπογρ.) Γκέσωφ» [1].
Ἐν τούτοις ὁ γενικὸς ἐπιτελάρχης Φίφτσεφ καὶ ὁ πρωθυπουργὸς Γκέσωφ ἠρνοῦντο ἀπέναντι τῶν Πανᾶ–Μεταξᾶ νὰ κανονίσουν τὸ ζήτημα τῆς διανομῆς τῆς εὐρωπαϊκῆς Τουρκίας [2].
Ὁ Κορομηλᾶς συνεσκέφθη μετὰ τοῦ Βενιζέλου καὶ τοῦ Διαδόχου Κωνσταντίνου. Οἱ τρεῖς ἀπὸ κοινοῦ καὶ κατόπιν τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον ἀπεφάσισαν νὰ ζητήσουν τηλεγραφικῶς ἀπὸ τὸν βασιλέα Γεώργιον ὅπως ἐγκρίνῃ τὴν κήρυξιν τῆς γενικῆς ἐπιστρατεύσεως τῆς Ἑλλάδος. Ἀπὸ τὴν Βουλγαρίαν θὰ ἐζητεῖτο ἐξ ἄλλου ρητὴ δήλωσις ὅτι τὸ κρητικὸν ζήτημα ἀπετέλει ὅρον κύριον συμμαχικῆς ἀλληλεγγύης μεταξὺ τῶν δύο χωρών. Ὅταν τὴν ἑσπέραν ὁ Χατζημῆσεφ ἐπανῆλθεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Εξωτερικῶν, ὁ Κορομηλᾶς τοῦ ἐδήλωσε:
«Ἡ Ἑλλὰς ἐπιστρατεύει ἀπόψε τὰς κατὰ ξηρὰν καὶ θάλασσαν δυνάμεις της».
Ὁ πρεσβευτὴς ἀπήντησε:
«Ἡ Βουλγαρία, Σερβία καὶ τὸ Μαυροβούνιον ἔπραξαν τὸ ἴδιον. Ἡ Κρήτη περιλαμβάνεται εἰς τοὺς ὅρους τῆς στρατιωτικής συμβάσεως» [3].
Τὸ διάταγμα τῆς γενικῆς ἐπιστρατεύσεως τῆς Ἑλλάδος ἐδημοσιεύθη τὸ πρωΐ τῆς 17ης Σεπτεμβρίου 1912. Τὰ προκαταρκτικὰ μέτρα ἤρχισαν ἐφαρμοζόμενα ἀπὸ τοῦ μεσονυκτίου.
Πέντε ἡμέρας ἔπειτα ὑπεγράφοντο εἰς Σόφιαν τὰ κείμενα τῆς ἑλληνοβουλγαρικῆς στρατιωτικῆς συμβάσεως ὑπὸ τοῦ πρεσβευτοῦ Πανᾶ, τοῦ λοχαγοῦ Μεταξᾶ, τοῦ πρωθυπουργοῦ Γκέσωφ καὶ τοῦ ἐπιτελάρχου Φίφτσεφ. Ἡ Ἑλλὰς ὑπέσχετο νὰ παρατάξῃ 120.000 μαχητῶν καὶ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν κυριαρχίαν ἐπὶ τοῦ Αἰγαίου πελάγους ὑπὲρ τῶν συμμάχων. Ἡ Βουλγαρία θα διέθετε 300.000 ἀνδρῶν. Τὸ 6ον ἄρθρον ὥριζεν ὅτι, ἂν ἡ Ἑλλὰς ἐδέχετο τοὺς Κρῆτας βουλευτὰς καὶ ὑφίστατο ἐκ τούτου ἐπίθεσιν τῆς Τουρκίας, ἡ Βουλγαρία θὰ ἐβοήθει τὴν σύμμαχόν της δι’ ὅλων αὐτῆς τῶν δυνάμεων.
Ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἡ Κρήτη ἦτο ουσιαστικῶς ἡνωμένη μὲ τὴν Ἑλλάδα.
