Ὡς ἱστορικὴ ἐποχὴ ἡ «Ἑλλὰς τοῦ 1910–1920» χωρίζεται εἰς τρεῖς περιόδους, χρονικῶς ἀνίσους καὶ προσδιοριζομένας ὑπὸ κρισίμων γεγονότων.
1) Οἱ «Πρόδρομοι» περιλαμβάνουν τὴν σειρὰν τῶν ἐτῶν ἀπὸ τοῦ 1897 μέχρι τοῦ 1910. Τὸ ὄνομα φανερώνει τὸν χαρακτῆρα της.
2) Ἡ «Δημιουργία» καλύπτει τὴν ἀληθῶς ἀναμορφωτικὴν πενταετίαν, ἥτις ἔληξε κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1916.
3) Ὁ «Διχασμὸς» ἀναφέρεται εἰς τὴν σφοδρὰν ἐσωτερικὴν κρίσιν, ἡ ὁποία συνέπεσε μὲ τὸν πανευρωπαϊκὸν πόλεμον.
Ἡ ἀφήγησις τῶν συμβάντων ἀπὸ τῆς συγχωνεύσεως τῶν κρατῶν Θεσσαλονίκης καὶ Ἀθηνῶν ἕως τὴν συνθήκην τῶν Σεβρῶν γίνεται εἰς γενικὸν διάγραμμα. Η λεπτομερής των ἐξήγησις συνδέεται μὲ τὴν μικρασιατικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ὁ γράφων ἀντιλαμβάνεται ὡς μέγα καὶ αὐτοτελές κεφάλαιον τῆς ἑλληνικῆς ἱστορίας, ὑπερβαῖνον τὰ ὅρια τῆς προκειμένης μελέτης.
Ἡ διὰ ζώσης πληροφόρησις ἔχει κέντρον τὸν Ἐλευθέριον Βενιζέλον, κυριώτατον πρωταγωνιστὴν τῶν ἱστορουμένων περιστατικῶν. Εἰς μακρὰς ἰδιαιτέρας συνομιλίας, δι’ ἐπιστολῶν καὶ σαφηνίσεων, ὁ ἀρχηγὸς τῶν φιλελευθέρων εὐηρεστήθη νὰ διευκολύνῃ τὴν προσπάθειαν τοῦ γράφοντος.
Προφορικὰς ἀνακοινώσεις εἶχαν τὴν καλωσύνην νὰ κάμουν οἱ: Παῦλος Κουντουριώτης, Ἀνδρέας Μιχαλακόπουλος, Γεώργιος Καφαντάρης, Ἀλέξανδρος Παπαναστασίου, Γεώργιος Κονδύλης, Ἄθως Ρωμᾶνος, Γεώργιος Στρέϊτ, Ἀλέξανδρος Διομήδης, Κωνσταντῖνος Ζαβιτσιάνος, Ἀπόστολος Ἀλεξανδρῆς, Ἀλέξανδρος Καραπᾶνος, Γεώργιος Σακαλῆς, Π. Ἀργυρόπουλος, Ἀλέξανδρος Ζάννας, Ἀπόστολος Δοξιάδης, ὁ ἄλλοτε ἐπιτελάρχης Χατζημιχάλης, Ἀλέξανδρος Δελμοῦζος, Π. Καρασεβδᾶς, Ἀθ. Κριμπᾶς, στρατηγὸς Σταυριανόπουλος, οἱ συνταγματάρχαι Λεοντόπουλος, Βακᾶς κ.ἄ.
Ἐπὶ τεθέντων ἐρωτημάτων ἀπήντησαν δι’ ἐπιστολῶν οἱ: Νικόλαος Πλαστήρας, Ἀθανάσιος Εὐταξίας, στρατηγὸς Βίκτωρ Δούσμανης, ἀρχηγὸς γενικοῦ ἐπιτελείου Ἀλέξανδρος Μαζαράκης, πρώην ἐπιτελάρχης Ἰωάννης Μεταξᾶς, στρατηγὸς Ἀμβρόσιος Φραντζῆς, ὁ ἐν τῷ μεταξὺ ἀποβιώσας Γεώργιος Μπούσιος, Φίλιππος Δραγούμης, ἀντισυνταγματάρχης Παπαθανασόπουλος.
Ἐξ ἀναμνήσεων ἀτομικῶν ἐχρησιμοποιήθησαν ἐκεῖναι ἰδιαιτέρως, αἱ ὁποῖαι συνωδεύοντο ἀπὸ γραπτάς σημειώσεις. Ὑπάρχουν τοιοῦται ἐκ τῶν κατὰ καιροὺς συναντήσεων τοῦ γράφοντος μὲ τοὺς Π. Δαγκλῆν, Ἐμμανουὴλ Ρέπουλην, Γεώργιον Χρηστάκη-Ζωγράφον, Νικόλαον Στράτον, Ἰωάν. Φικιώρην, Γεώρ. Μπαλτατζῆν κλπ.
Ὁ πρεσβευτὴς Νικόλαος Πολίτης, ἀπὸ τὰ ἐπιστημονικώτερα πνεύματα τῆς νεωτέρας Ἑλλάδος, διεφώτισε τὰς ἀναμνήσεις καὶ γνώμας του μὲ πολύτιμον προσωπικὸν ἀρχεῖον, τὸ ὁποῖον ἔθεσεν εὐγενέστατα ὑπ’ ὄψιν τοῦ γράφοντος.
Πρὸς τοὺς ζῶντας ἐκ τῶν ἀνωτέρω ἐκφράζω τὴν εἰλικρινῆ μου εὐγνωμοσύνην, εἰς τοὺς ἀπελθόντας ἀπευθύνω τὴν εὐλάβειάν μου.
Ἐπὶ διάστημα, μακρότερον τοῦ ἔτους, κατέγινα μὲ τὴν ἔρευναν τοῦ γενικοῦ ἀρχείου τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Ἑλλάδος. Τὴν συνεπλήρωσα μὲ δίμηνον ἐξέτασιν τοῦ ἄριστα διατηρουμένου ἀρχείου τῆς ἐλληνικῆς πρεσβείας Παρισίων.