Αττικά ή περί δήμων Αττικής εν οις και περί τινων μερών του Άστεως/Εισαγωγή
| Αττικά ή περί δήμων Αττικής εν οις και περί τινων μερών του Άστεως Συγγραφέας: Εἰσαγωγή |
Κεφάλαιον Α′→ |
- ΤΟΙΣ ΕΝΤΕΥΞΟΜΕΝΟΙΣ.
ΕΙΣ τὴν δευτέρα» ἔκδοσιν τῆς κατὰ τὸν ὑπὲρ ἐλευθερίας ἀγῶνα ἱστορίας τῶν Ἀθηνῶν παρένειρα καὶ ἀρχαιολογικά τινα περὶ δήμων, καὶ τοῦτα ἐν παρόδῳ ὡς πάρεργα. Οἱ περὶ τὰ τοιαῦτα ἐσπουδακότες καὶ οἱ δυνάμενοι νὰ κρίνωσι τὸ ὀρθὸν καὶ τὸ πολλῆς ἐχόμενον πιθανότητος, παρεδέχθησαν τὰς κρίσεις μου. Ἐκ τούτων μὲ ἐπρότρεψαν τινὲς φιλικῶς νὰ ἐπιχειρήσω τὴν ἀκολουθίαν τῆς ἀνευρέσεως καὶ τῶν λοιπῶν δήμων τῆς χώρας. Ἡ προτροπὴ αὕτη μοὶ ἔνυξε τὴν φιλοτιμίαν· τὸ ἐπιχείρημα ὅμως ἐργωδέστατον διὰ τὴν τοσαύτην καὶ τηλικαύτην μεταβολὴν καὶ ἀλλοίωσιν τῶν πραγμάτων ἀπὸ τοῦ φωτὸς εἰς τὸ σκότος. Ἀφοῦ ἡ Ἀττικὴ, ὡς καὶ ἡ λοιπὴ Ἑλλὰς, κατεστράφη ὁλοτελῶς εἰς τὸ πολυχρόνιον κράτος τῆς ἀπαιδευσίας, εἶνε τῶν ἀδυνάτων νὰ γένῃ ἐν πᾶσι τελεία καὶ ἀπλανὴς ἡ ἀνεύρεσις τῶν ἀπολωλότων· ἀφοῦ μάλιστα πολλοὶ τῶν δήμων τῆς ἀρχαιότητος διὰ τοὺς ἐν αὐταῖς ναοὺς τῶν ἁγίων μετωνομάσθησαν ὑπὸ τὰ ὀνόματα τούτων· καὶ ἄλλοι τινὲς ἐρημωθέντες ἐκ τῶν περιστάσεων, καὶ κατὰ συνέπειαν γενόμενοι κτήματα ἰδιοκτημόνων Χριστιανῶν καὶ Τούρκων, προσέλαβεν ἕκαστος τοῦ χωρίου τὸ ὄνομα. Καὶ ἐκτὸς ὅλων τούτων ἔπαθον καὶ διαιρέσεις, καὶ ὑποδιαιρέσεις, καὶ συνδυασμοὺς μετ’ ἄλλων, σχηματισθέντες εἰς διάφορα τμήματα, ὀνομασθέντα ὑπὸ μὲν τῶν κρατούντων Χριστιανῶν Ὑποστατικὰ, ὑπὸ δὲ τῶν Τούρκων Τζεφτλήκια. Οὐχ ἧττον δὲ καὶ οἱ ἔποικοι Ἀλβανοὶ ἐπέφερον παραφθορὰν καὶ ἀλλοίωσιν πολλῶν ὀνομάτων δήμων τε καὶ χωρίων. Καὶ ἂν ταῦτα ἐγένοντο ἐπὶ τῶν χρόνων τοῦ σκότους καὶ τῆς ἀπαιδευσίας, εἰσὶ συγγνωστέοι οἱ ἄνθρωποι τῶν χρόνων ἐκείνων· ἀλλ’ ὅταν κατὰ τὸν παρόντα αἰῶνα ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος ἐμπιστευθεῖσα εἰς καθηγητὰς τῆς ἀρχαιολογίας ἀνατίθησιν αὐτοῖς τὸν νέου σχηματισμὸν πέντε ἢ ἓξ δήμων τῆς Ἀττικῆς, καὶ δὲν εὑρίσκει εἰς αὐτοὺς τὴν ἀναγκαίαν γνῶσιν ὀλίγων τινῶν ἀρχαίων δήμων, τοῦτο εἶνε ἀσύγγνωστον καὶ λυπηρόν. Τίς ἤλπιζε ν’ ἀκούσῃ δῆμον Περαίας. δῆμον Λαυρίου, καὶ τὴν Κρωπίαν εἰς τὰ Μεσόγεια, ἐνῷ ὑπάρχει ἀφθονία δήμων ὀνομάτων ἐν τῇ Ἀττικῇ;
Ἐπειδὴ δὲ καὶ ἐκ τῶν παραδόσεων, ἃς ἐφρόντισα νὰ συλλέξω, ἀλλὰ καὶ νὰ διακαθαρίσω αὐτὰς, διότι δὲν ἔχουσιν ὅλαι τὸ ἀξιότιστον· καὶ ἐκ τῶν ὁδηγιῶν ἱστορίας, μυθολογίας, χωρογραφίας, καὶ τῶν ἄλλων ὑπομνημάτων, ἐν οἷς ἐπέστησα προσεκτικὸν τὸν νοῦν, ἐπείσθην ὅτι θέλω πράξει διττὸν τὸ ἔργον, τὸ μὲν ὅτι τὸ ἐπιχείρημά μου θέλει ἀνασκευάσει τὰ ὅσα ἐκ τῶν ἡμετέρων τινὲς ἐν ἀγνοίᾳ, ἐν ἀκρισίᾳ, καὶ κεκοιμημένῳ τῷ πνεύματι ἔγραφαν περὶ χωρίων, καὶ δήμων καὶ ὅσα τοιαῦτα ἀτυχῶς ὑπέμνησαν τινὲς τῶν Εὐρωπαίων περιηγητῶν, ἄνδρες σοφοὶ μὲν καὶ πολυµαθεῖς, ἀλλ’ ὡς ξένοι καὶ διοβατικοὶ δὲν ἐδύναντο νὰ ἐπιτύχωσι τὸ ζητούμενον, ἐνόμισαν ὅμως ὅτι ἀνεκάλυψαν αὐτὸ, καὶ ὑπέδειξαν τοῖς ἀκολούθοις αὐτῶν. Τὸ δὲ δεύτερον, ὅτι δὲν θέλω ἀφήσει εἰς λήθην τὰ ὅσα εὐτύχησα νὰ εὕρω καὶ νὰ προάξω εἰς φῶς, πρὸς γνῶσιν τῶν τε σπουδαζόντων νὰ μάθωσι, καὶ τῶν ἐγχωρίων αὐτῶν, ὅσοι ἀγνοοῦσι τὸν τόπον τῆς κατοικίας των. Τούτων ἕνεκα ἐπεχείρησα τὸ ἐπίπονον τοῦτο ἔργον καὶ δυσδιεξίτητον, διὰ τὰ ἀφανῆ καὶ ἐξηλλοιωμένα ἀντικείμενα. Καὶ οἱ εὐφυεῖς ἀναγνῶσται ἂς κρίνωσιν ὅπως ἔχει αὐτὸ ἐν ἑαυτῷ.
Διῄρεσα δὲ τὴν παροῦσαν πραγματείαν εἰς κεφάλαια ἕξ· τὸ Α′ περιέχει τὰς δώδεκα πόλεις τοῦ Κέκροπος· τὸ Β′ τοὺς δήμους τῆς δυτικῆς χώρας· τὸ Γ′ τὰς παραλίους μεσημβρινῆς καὶ ἀνατολικῆς· τὸ Δ′ τῆς Διακρίας ἢ ἀρκτικῆς χώρας τοὺς δήμους· τὸ Ε′ τῆς Ἀθηναϊκῆς ἰδίως τοὺς ἐν τῷ πεδίῳ καὶ ἐν τοῖς ὄρεσιν Ὑμηττοῦ καὶ Λυκαβηττοῦ· τὸ ϛ′ καὶ τελευταῖον χωρία τινὰ ἐκ τῶν ἐν τῷ περιβόλῳ τοῦ Ἄστεως, μνήμης ἄξια.
Ὅσοι δ’ ἔτυχον ν’ ἀναγνώσωσιν εἰς τὴν μνησθεῖσαν ἄνωθεν ἱστορίαν τῶν Ἀθηνῶν τὰς αὐτόθι ἀρχαιολογικὰς παρατηρήσεις μου περί τινων δήμων, θέλουσιν ἀπαντήσει ἐνταῦθα ἐν μέρει ἐπιδιορθωμένας κατὰ τὸ ἀκριβέστερον· διότι εἶνε ἀληθὲς, ὅτι «αἱ δεύτεραι σκέψεις ὀρθότεραι.» Δὲν ἐντρέπομαι, χαίρω μάλιστα αὐτὸς ἐμαυτὸν διορθούμενος ἐν τῇ εὑρέσει τοῦ ἀληθοῦς. Εὔχομαι δὲ καὶ ἄλλος τις μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ παρόντος συγγράμματος νὰ εὑρεθῇ εἰς θέσιν κρείττονα διὰ νὰ ἀνορθώσῃ τὰ ἡμαρτημένα μοι, ἢ νὰ ἀναπληρώσῃ τὰς ἐλλείψεις μου. Τοιούτους εὔχομαι τοὺς ἐπικριτάς μου.
ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΥΡΜΕΛΗΣ.